დენ სიმონსის ჰიპერფანტასტიკური ილიადა

სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის განვითარებამ დიდი ოთხეულის და მათი თანამედროვე კლასიკოსების შემდეგ მცირედით შეიცვალა კალაპოტი და მეოცე საუკუნის 80-იანი წლებიდან სულ მთლად ახალ საფეხურზე აინაცვლა.

ნილ გეიმანის Marvel 1602

2001 წელს ნილ გეიმანმა, გრაფიკულის ნოველების აწ უკვე აღიარებულმა მწერალმა და The Sandman-ის შექმნელმა, გადაწყვიტა Marvel-თან ეთანამშრომლა და ბედი მეინსტრიმულ კომიქსში მოესინჯა (უფრო სწორად, თავად Marvel-ისგან მიიღო შემოთავაზება).

არტ შპიგელმანის ომგამოვლილი თაგვი

„როდესაც რამდენიმე დღით ერთ ოთახში ჩაგკეტავენ მშივრებს, იქ სიტყვა "მეგობარი" აღარ არსებობს.“

„უფრო მეტი, ვიდრე ადამიანი“: თეოდორ სტარჯენის ევოლოციური თეორია

„ჩვენ გვჭირდება არა ფიზიკური, არამედ - ფსიქიკური ევოლუცია“.

Showing posts with label გრაფიკული ნოველები. Show all posts
Showing posts with label გრაფიკული ნოველები. Show all posts

19 February, 2016

DC Extended Universe-ის კინემატოგრაფია

The DC Extended Universe (DCEU) წარმოადგენს ამერიკულ მედია ფრენჩაიზს და ფიქციურ სამყაროს, რომელიც ორიენტირებულია DC-ის სუპერგმირების როგორც სოლო, ასევე - ქროსოვერ ფილმებზე. ფრენჩაიზის პროდიუსერია Warner Bros. Pictures. ამ პროექტის ფარგლებში პირველი ფილმი იყო 2013 წლის Man of Steel. გარდა ამისა, პროექტის ფარგლებში ვიხილავთ შემდეგ ფილმებს:

Batman v Superman: Dawn of Justice




25 მარტს, გოთემელი ბეტმენი, იმის შიშით, რომ სუპერმენის უკონტროლობამ შეიძლება მძიმე შედეგები გამოიწვიოს, სტუმრობს მეტროპლისს, რათა ამ უკანასკნელს „დაელაპარაკოს“, ამასობაში კი სცენაზე შემოდის მესამე მხარე ლექს ლუთორისა და დუმსდეის სახით.თავდაპირველად, ფილმი დაანონსდა San Diego Comic-Con International-ზე, Man of Steel-ის გამოსვლის შემდეგ. 2013 წლის ივნისში ზაკ სნაიდერმა და დევიდ გოიერმა დაიწყეს პროექტზე მუშაობა. Batman v Superman: Dawn of Justice იქნება Man of Steel-ის გაგრძელება და ბეტმენის ფრენჩაიზის რებუთი,ასევე, პირველი ლაივ-ექშენი, რომელშიც ერთად გამოჩნდება ბეტმენი, სუპერმენი, ვანდერ ვუმენი, აქვამენი, ფლეში და საიბორგი.

Suicide Squad

5 აგვისტოს თვითმკვლელთა რაზმს - პატიმრობაში მყოფი ცუდი ბიჭები და გოგონების ჯგუფს, შეწყალების სანაცვლოდ, საიდუმლო სახელმწიფო უწყებააგზავნის სახიფათო მისიაზე. ფილმში გამოჩნდებიან ისეთი ვილანები, როგორებიცაა Deadshot, Diablo, Rick Flag, Boomerang, Killer Croc, Slipknot, Enchantress, და წყვილი, რომელსაც ყველაზე მეტად ელოდება მაყურებელი, Joker და Harley Quinn. 

Wonder Woman



2017 წლის 23 ივნისს ეკრანებზე ვიხილავთ ამაზონის პრინცესას, უკვდავ, ნახევრად ქალღმერთს და ზევსის ქალიშვილს -ვანდერ ვუმენს. როგორც ჯეფ ჯონსმა, DC-ის წარმომადგენელმა განაცხადა, ის „საუკეთესო მებრძოლია“ DC-ის სამყაროში და იმსახურებს სოლო ფილმს. ფილმის ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2015 წლის ნოემბერში. 

Justice League - Part 1

2017 წლის 17 ნოემბერს, საბოლოოდ ვიხილავთ DC-ის ერთ მხარეს მდგომ სუპერგმირებს.

The Flash






ლაბორატორიაში მუშაობისას ელვის დარტყმის შედეგად მსოფლიოში უსწრაფესი ადამიანის სოლო ფილმის პრემიერა 2018 წლის 23 მარტს შედგება. ფლეშს ითამაშებს მსახიობი ერზა მილერი.

Aquaman

2018 წლის 27 ივლისს დიდ ეკრანებზე ვიხილავთ ჯეისონ მომოას მიერ განსახიერებულ არტურ კარს - ნახევრად ადამიანს, ნახევრად ღმერთს და ზღვის სამყაროსთან მოლაპარკე აქვამენს.

Shazam



ბილი თინეიჯერია, რომელიც სუპერძალებს მომაკვდავი ჯადოქრისგან მიიღებს. როცა ის წარმოთქვამს სიტყვას „შაზამ“, მაშინ 2019 წლის 5 აპრილს კინოთეატრებში ბილი მოგვევლინება სუპერგმირად. მისი მოწინააღმდეგე კი დუეინ ჯონსონის მიერ გაცოცხლებული შავი ადამი იქნება

Justice Leagure - Part II



Warner Bros ერთ „სამართლიანობის ლიგაზე“ ვერ ჩერდება და 2019 წლის 14 ივნისს მეორე ნაწილით ბრუნდება.

Cyborg


















მსახიობი რეი ფიშერი ითამაშებს სპორტსმენ ვიქტორ სტოუნის როლს, რომელიც უბედური შემთხვევის წყალობით, ახალ... კიბორგულ სხეულში ამოყოფს თავს. საიბორგის რისხვას კი კინოთეატრებში 2020 წლის 3 აპრილს ვიხილავთ.

Green Lantern Corps



მწვანე ლამპარი უერთდება გალაქტიკური მართლწესრიგის დამცველთა ორდენს, რომელმაც ის მაგიური ბეჭდით დააჯილდოვა. მწვანე პოსტერებით აჭრელებულ კინოთეატრებს კი 2020 წლის 19 ივნისს უნდა ველოდოთ.

The Batman


პრემიერის ზუსტი თარიღი უცნობია, თუმცაშავი რაინდის აღზევებას კვლავ ვიხილავთ 2020 წლის ზაფხულის შემდეგ.



ავტორი: გიორგი ნაკაშიძე

08 February, 2016

ორიოდ სიტყვა დედპულზე



რობ ლიფელდისა და ფაბიან ნისიეზას მიერ შექმნილი დედპული პირველად 1991 წელს გამოჩნდა. ლიფელდის განცხადებით, მას ყოველთვის მოსწონდა სპაიდერმენის კოსტუმის სიმარტივე, ამიტომ დედპულის კოსტუმიც იმავე სტილში შექმნა, რაც შეეხება პერსონაჟის იდეას, დედპული წარმოადგენს DC-ის პერსონაჟის Deathstroke-ის პაროდიას, ხოლო სახელი დაერქვა ბინძური ჰარის 1988 წლის ფილმის „The Dead Pool“-ის მიხედვით.

დედპული არ არის სუპერვილანი, დედპული არ არის სუპერგმირი, ის უბრალოდ... დედპულია, რადგან გმირი არის ის, ვინც აკეთებს კარგ საქმეს მორალურად და ეთიკურად მისაღები მოტივებითა და მეთოდებით (მაგ. სუპერმენი); ვილანი არის ის, ვისაც აქვს ბოროტი მისწრაფებები და იყენებს შესაბამის მეთოდებს (მაგ. თანოსი/დარკსეიდი); ანტიგმირი არის ის, ვისაც ამოძრავებს სამართლიანი და კეთილი მიზნები, თუმცა იყენებს მორალურად საეჭვო მეთოდებს (მაგ. სამურავი, დამსჯელი და ა.შ.). ვერც ერთ კატეგორიაში დედპული ცალსახად ვერ ჯდება (ყველაზე მეტად მაინც ბოლო კატეგორიას შეესაბამება). თუ გმირი ყველაფერს გააკეთებდა, რათა დაეცვა უდანაშაულოთა სიცოცხლე, დედპული კლავს მათ, რომლებსაც „ვარსკვავური ომების“ პრიქველი ურჩევნიათ მის ორიგინალ ნაწილს, ან ვისაც არ უყვარს ჩიმიჩანგა, ან ვინც, უბრალოდ, იმავე ადგილზე აღმოჩნდა, სადაც დედპულია. თუ გმირებს უნდათ შურისძიება ან სამშობლოს კეთილდღეობა, დედპული ჩალიჩობს გოგოებზე, უაზრო რაოდენობის ფულზე და იმ წარსული ცხოვრების გაგებაზე, ვიდრე კიბოთი დაავადებული ფსიქოპათი მუტანტი და სუპერიარაღი გახდებოდა.

დედპულმა იცის, რომ კომიქსის პერსონაჟია. ის არღვევს ე.წ. მეოთხე კედელს (წარმოსახვითი ბარიერი ფიქციურ (კომიქსების) და რეალურ (მკითხველის) სამყაროებს შორის) და ეს შესაძლებლობა გამოყენებულია იუმორისტული ეფექტის შესაქმნელად. დედპული ამ უნარს იყენებს მტრებზე ინფორმაციის შესაგროვებლად. ამ მიზნით, ის კითხულობს კომიქსების წინა ნომრებს თავის თავზე და თავის მტრებზე. დედპულმა ასევე იცის, რომ მის შესახებ არსებობს ვიკიპედიის სტატია და იმედი აქვს, რომ ფანები ხშირად განაახლებენ მას.

დედპულს აქვს დაჩქარებული განკურნების უნარი - უჯრედების გაძლიერებული რეგენერაცია მას იცავს ფიზიკური დაზიანებებისგან, თუმცა, პარალელურად, ეს იწვევს მენტალურ არასტაბილურობას და ფსიქოზს, რადგან, გაძლიერებული რეგენერაცია მოქმედებს მისი ტვინის უჯრედებზე. ასეთი ფსიქიკური მდგომარეობა მას აქცევს ყველაზე მოუხელთებელ მეტოქედ, რადგან ის არაპროგნოზირებადია, არ/ვერ მოქმედებს ლოგიკურად. მაგალითად, Taskmaster-მა, რომელსაც შეუძლია ნებისმიერი მოწინააღმდეგის საბრძოლო სტილის კოპირება ფოტოგრაფიული მეხსიერებისა და დაკვირვების შედეგად, ვერ შეძლო დედპულის ქაოტური და იმპროვიზებული მოძრაობების კოპირება.



დედპული ასევე ცნობილია მისი გაუჩერებელი და ტვინისმბურღავი საუბრით, რის გამოც ზედმეტსახელად მიიღო Merc with a Mouth. როგორც დომინომ აღნიშნა: „ყოველთვის მავიწყდება (ან ვივიწყებ, რათა აგონია ავიცილო), რომ ვილსონის ყველაზე მომაკვდინებელი იარაღი... მისი პირია! ის გელაპარაკება სისულელეებს, სანამ არ დანებდები ან თავს არ მოიკლავ“. ყველაფერთან ერთად, დედპული მორალისტია, რაც უჩვეულოა დაქირავებული მკვლელისთვის, თუმცა, როგორც Archangel ამბობს, მას არასდროს არც ერთი ჩეკი არ გაუნაღდებია.

რაც შეეხება სექსუალურ ორიენტაციას, დედპული ომნისექსუალია (ომნისექსუალიზმი ჰგავს ბისექსუალიზმს, თუმცა თუ „ბი“ ნიშნავს „კაცს და ქალს“, „ომნი“ გულისხმობს „ხან კაცს, ხან ქალს“). ტვინის უჯრედების გაძლიერებული სინთეზის გამო, მისი სექსუალური ორიენტაცია დროის კონკრეტულ მომენტში სხვადასხვაა. ნისიეზას განცხადებით, მკითხველს ხშირად უნდა, რომ პერსონაჟი „მისი საკუთარი“ გახდეს, დედპულის ცალსახა სექსუალურ ორიენტაციას კი შეიძლება ამაში ხელი შეეშალა. დედპული გამართულად ლაპარაკობს რამდენიმე ენაზე. დედპული არის ბოვინოფობი, ანუ მას ეშინია ძროხების (თუმცა, მისი ყველაზე დიდი შიში მარტოობაა). მენტალური მდგომარეობის გამო, დედპულს არ შეუძლია წარსულის გახსენება. ამით მანიპულირებს მარველის ბევრი პერსონაჟი და აყალიბებენ თავიანთ ვერსიებს მისი ვინაობის შესახებ. მაგალითად, ლოკი ამტკიცებდა, რომ იყო დედპულის მამა. გარდა ამისა, დედპული ამაყობს იმით, რომ მან გატეხა ვულვერინის ტამბლერის ექაუნთი და ნანახი აქვს ჯეკი ჩანის ყველა ფილმი.

2015 წლის ბოლოს დედპული სუპერპოპულარული გახდა მასზედ გადაღებული ფილმის დაანონსებით, რომელიც სულ ცოტა ხანში გამოვა კინოთეატრებში. ფოქსმა გვარიანი ინვესტიცია განახორციელა ამ პროექტში და ფანებსაც ერთი სული აქვთ, ეკრანებზე იხილონ ენაწყლიანი და ფსიქიკურად არამდგრადი გმირი. თუმცა, დედპულის წარსული იმდენად უცნაური, ექსცენტრიკული და არანორმალურია, რომ მისი რომელიმე ნაწილის იმ ფორმით ეკრანიზაცია, რომ მაყურებლები მოიზიდოს, ან შეუძლებელია, ან დიდ სირთულეებთან არის დაკავშირებული. მისი წარსული და თავგადასავლები იმაზე უფრო კომპლექსურია, ვიდრე ეს ფილმის ტრეილერიდან ჩანს. გთავაზობთ რადენიმე მათგანს:

DEADPOOL KILLS THE MARVEL UNIVERSE



ეს სათაური არც გონებამახვილური მეტაფორაა და არც ყურადღების მისაქცევი მარკეტინგული სვლა. ამ სერიაში დედპული გენოციდს უწყობს მარველის სამყაროს და მის თითქმის ყველა ნაცნობ თუ უცნობ პერსონაჟს კლავს. დედპული, წლების განმავლობაში, ნელ-ნელა დაშორდა ტიპური სუპერვილანის კონცეფციას და იქცა მარველის კოლორიტ ანტიგმირად. ის დაქირავებული მკვლელია. მას ფულს უხდიან და ისიც კლავს, რაც აშკარად არ არის პროტაგონისტული საქციელი, თუმცა, სუპერვილანის ცნებაშიც ვერ ჯდება. ამას ემატება დედპულის ფსიქიკური არამდგრადობის ფენომენი.

სერია იწყება ფანტასტიკური ოთხეულის სიკვდილით და დედპული ხდება უკონტროლო. რატომ მოუნდა მას, რომ მარველის მთელი მოსახლეობა გაეწყვიტა? იმიტომ, რომ შეშლილია. მისი განკურნების მცდელობისას, იქს-ადამიანებმა ის გადასცეს ექიმად შენიღბულ Psycho-Man-ს, რომელმაც კიდევ უფრო გააგიჟა დედპული. ამის შემდეგ დედპულის მოქმედებებს მხოლოდ ერთი ფრაზა წარმართავდა - მოკალი! თუმცა, დედპული კრეატიულია, ის მკვლელობის ბანალურ ხერხებს არ ირჩევს. მაგალითად, როგორ უნდა მოკლა ლიუკ ქეიჯი, რომელსაც შეუღწევადი კანი აქვს? დედპული იღებს პიმის ნაწილაკებს (ეს ის ნაწილაკებია, რომლითაც ანტმენი ზომას იცვლის), აპატარავებს ბომბებს, მათ აგდებს ლიუკის ყავაში და ააქტიურებს მას შემდეგ, რაც ლიუკი ყავას დააგემოვნებს.

საბოლოოდ, მარველის სამყარო გმირებისგან დაუსახლებელ და უფრო სისხლიან ადგილად იქცევა. არსებობს რამდენიმე მიზეზი, რომელთა გამოც ვერასდროს/არასდროს გახდება შესაძლებელი ამ სერიის ეკრანიზაცია: არავის უნდა ნახოს, როგორ უმოწყალოდ და შეუბრალებლად იხოცებიან საყვარელი გმირები. ამაზე დიდი პრობლემაა პროექტის ლოჯისტიკა და ამდენი გმირის ერთ ფილმში თავმოყრა, რადგან მათი საავტორო უფლებები, მარველი წყალობით, სხვადასხვა კინოკომპანიებშია მიმოფანტული. გარდა ამისა, მარკეტინგული პერსპექტივიდან, თუ ყველა გმირი მოკვდება და რამდენიმე თვის შემდეგ გამოვა ახალი ფილმი რომელიმე მათგანზე, ის სავარაუდო ფინანსური კრახისთვისაა განწირული, თუ, რა თქმა უნდა, არ დაიწყება ალტერნატიული რეალობების პოპულარიზაცია. თუმცა, მაყურებელთა უმრავლესობაში ეს უკმაყოფილებას და გაუგებრობას გამოიწვევს.

DEADPOOL KILLUSTRATED



თუ მარველის ფანებს არ მოეწონებათ დედპულის მიერ მარველის მთელი სამყაროს „პირისაგან მიწისა აღგვა“, არც კლასიკური ლიტერატურის მკითხველებს მოეწონებათ ამ სერიაში განვითარებული მოვლენები. სერიაში დედპული აღმოჩნდება ახალი პრობლემის წინაშე - მხოლოდ ის ხვდება, რომ ის და მარველის დანარჩენი გმირები წარმოადგენენ კომიქსების ფიქციურ არსებებს. იმისათვის, რომ ბოლო მოუღოს აბსრურდულ მკლელობებს და გაცოცხლებებს, მან უნდა მოკლას თავად მხატვრული ლიტერატურა. ის თავს მოუყრის სუპერჭკვიან ვილანებს და შეადგენენ გეგმას, რაც გულისხმობს ყველა რეალობის მატერიაში მოგზაურობას და ლიტერატურის კლასიკის განადგურებას. თუ ისინი გააკეთებენ ამას, ვეღარაფერი შთააგონებს თანამედროვე მწერლებს და, შესაბამისად, ვეღარ იარსებებენ კომიქსების პერსონაჟები.

დედპულსაც მოსწონს გეგმა, ის გადადის მატერიაში და კლავს დონ კიხოტს და მობი დიკს, სანამ მიაკითხავს შერლოკ ჰოლმსს, დრაკულას, ტომ სოიერს, ქალთევზას, მაუგლის, ებენეზერ სკრუჯს და ა.შ.

ყველა ნაწარმოები, რომლებსაც დედპული ანადგურებს, საჯარო საკუთრებაშია, შესაბამისად, საავტორო უფლებები პრობლემა არაა, თუმცა, პერსონაჟთა მასიური გალერეის გამო თითქმის შეუძლებელია თითოეული მათგანის განვითარებისთვის საკმარისი ქრონომეტრაჟის გამონახვა. მაგალითად, დრაკულა და ტომ სოიერი ერთ ნარატივში ჯამში 5 წუთით? რა თქმა უნდა - არა.

DEADPOOL VOLUME 3 #1



სტენდაფ კომიკოსის ბრაიან პოსენის მიერ დაწერილი ეს სერია საშუალებას აძლევს დედპულს, ბოლომდე გამოიყენოს თავის იუმორისტული პოტენციალი. დედპულის ძველ კომიქსებს აქვს ერთი შესამჩნევი ნაკლი - ისინი არ არის იუმორისტული. მართალია, რომ კომიქსების მწერლები გონებამახვილები არიან, თუმცა არა კომიკოსები. პოსენის შრომის შედეგად კი დედპული ბრუნდება ინტენსიური ძალადობით და ბევრი სიცილით.

დედპულის პირველ თავგადასავალზე პოსენისა და შემოქმედებითი კოლექტივის პატრიოტულმა სულისკვეთებამ იმოქმედა და დედპული ამერიკის გაცოცხლებულ-გაზომბებულ პრეზიდენტებს ებრძვის. დედპული დენის დარტყმით მეტროში კლავს ფრანკლინ დელანო რუზველტს, ზოოპარკში სპილოსთან ერთად კლავს ტედი რუზველტს, ვერტმფრენის ფრთებით ნაკუწებად აქცევს ჯერალდ ფორდს და ა.შ. პლიუს ამას, შეუწყალებელი დედპული ნიქსონის ძაღლსაც ისტუმრებს საიქიოს.

საინტერესო და სახალისოა, თუმცა არის კი მზად ამერიკელი მაყურებელი, რომელიც უმოწყალოდ ხოცავს ამერიკის ყველა მკვდარ პრეზიდენტს? და ზოოპარკის ცხოველებს? და საბჭოთა კავშირის მექანიკურ მაიმუნებს? (თუმცა, ეს უკანასკნელი ამ მხრივ პრობლემას ქმნის).

SUPERMAN/BATMAN ANNUAL #1



სავარაუდოდ, ეს დედპულის მოღვაწეობის ყველაზე შთამბეჭდავი ნომერია კომიქსების ისტორიაში. თუ სათაური გაიაზრეთ, ალბათ მიხვდით, რატომ იქნება შეუძლებელი ამ სერიის ეკრანიზაცია. დედპული მარველის პერსონაჟია, სუპერმენი და ბეტმენი კი DC-ის. საინტერესოა, როგორ შეიქმნა ეს კომიქსი?

საიდუმლოს არ წარმოადგენს, რომ დედპული გარკვეული პლაგიატის შედეგია. ზოგი არ აღიარებს, რომ არტისტმა რობ ლიფელდმა პერსონაჟი მოპარა DC-ს, სადაც ის ცნობილი იყო, როგორც Deathstroke. უჩვეულო ის არის, რომ მწერალ ფაბიან ნისიეზას, როცა მიხვდა, რომ ლიფელდმა პერსონაჟი მოიპარა, პროტესტი არ გამოუთქვამს და ფაქტს შეეგუა. ლიფელდმა კი სარკაზმსაც მიმართა და, Deathstroke-ის პატივსაცემად, რომლის სახელია სლეიდ ვილსონი, დედპულს დაარქვა ვეიდ ვილსონი. ეს საქციელი ტრაკში პანღურის ამორტყმის ტოლფასი იყო DC-თვის. DC ეს შეამჩნია, თუმცა შეეგუა.

SUPERMAN/BATMAN ANNUAL #1-ის 2006 წლის ნომერში, ჩნდებიან პოპულარული პერსონაჟების განზომილებათშორისი ორეულები, ხოლო Deathstroke-ის ორეული აშკარად ჰგავს დედპულს.

თავად SUPERMAN/BATMAN ANNUAL #1-ის მთლიანი ნარატივი ხარისხობრივად მოიკოჭლებს - ერთ ეპიზოდში სუპერმენს და ბეტმენს ერთ საწოლშიც კი ძინავთ. სერიის მთელი ხალისი არაოფიციალური დედპულის შემოპარვაა. ამ ყველაფრის გამო კი ცხადია, რომ დედპულის ეს თავგდასავალი ვერასდროს იხილავს კინოდარბაზებს.


ავტორი: გიორგი ნაკაშიძე

31 July, 2015

ნილ გეიმანის Marvel 1602


2001 წელს ნილ გეიმანმა, გრაფიკულის ნოველების აწ უკვე აღიარებულმა მწერალმა და The Sandman-ის შექმნელმა, გადაწყვიტა Marvel-თან ეთანამშრომლა და ბედი მეინსტრიმულ კომიქსში მოესინჯა (უფრო სწორად, თავად Marvel-ისგან მიიღო შემოთავაზება). გეიმანი ყოველთვის აღიარებდა, რომ Marvel-ის ფანი იყო, რადგან მისთვის   მარველის მულტივერსი ერთგვარ „ჯადოსნურ“ სამყაროსთან ასოცირდებოდა. გეიმანი დარწმუნებული არ იყო რა სტილის კომიქსს დაწერდა, თუმცა 11 სექტემბრუს მოვლენების შემდეგ გადაწყვიტა, რომ კომიქსში არ ყოფილიყო თვითმფრინავები, ბომბები, იარაღები და ცათამბჯენები. მცირე ხანში, ვენეციაში მოგზაურობიდან დაბრუნებისას, გეიმანს ინსპირაცია ეწვია - ვენეციაში მან დაინახა „თუ რამდენად ახლოს იყო წარსული“.  

როგორც სათაურიდან ჩანს, მოქმედება ხდება 1602 წელს, რადგან ეს იყო „საუკეთესო პერიოდი ამბის მოსათხრობად. ამ პერიოდმა საშუალება მომცა, მომეთხრო ამერიკაზე და განმეხილა სხვა მოვლენები, რომლებიც ცვლიდნენ მსოფლიოს. ამ პერიოდმა ასევე მომანიჭა საოცრებისა და მაგიის განცდა“ - წერს გეიმანი.

Marvel 1602 აერთიანებს ისტორიულ პიროვნებს და მარველის სუპერგმირებს/ვილანებს. ინგლისის სამეფო კარის ინტრიგების პარალელურად მოთხრობილია ესპანეთში მოღვაწე დიდი ინკვიზიტორის, ამერიკაში შექმნილი პირველი კოლონიისა და ტამპლიერთა საიდუმლო განძის შესახებ.  ისტორიული პირვონებებიდან ნარატივში გვხვდებიან ელიზაბეთ I და შოტლანდიის მეფე ჯეიმს I. სწორედ მათი დაპირისპირების ფონზეა მოთხრობილი „ეშმაკის ნაშიერების“ ამბები. ესენი არიან ადამიანები, რომლებმაც, ინკვიზიციის განცხადებით, ეშმაკთან დადეს გარიგება და მიიღეს ზებუნებრივი შესაძლებლობები. ყველაფერი კი იწყება მსოფლიოში ამინდის უცნაური ცვლილებით, პერსონაჟებმა კი უნდა ამოხსნან ამ ფენომენის საიდუმლო და მსოფლიო აპოკალიფსისგან იხნსნან.

Marvel 1602-ის კითხვისას ყველაზე დიდი მუღამი აქვს ცნობილი პერსონაჟების განსხვავებული ვიზუალით და ოდნავ შეცვლილი სახელებით გამოჩენას: ზოგს ვიზუალით ხვდები, ზოგს - ვინაობით, ზოგიერთი პერსონაჟის გამოსაცნობად კი დამატებითი ინფორმაცია გჭირდება. ყოველი პერსონაჟის გაშიფვრის შედეგად მიღებული სიამოვნება კი გაიძულებს ერთ დაჯდომაზე წაიკითხო რვავე ნომერი. 

ინგლისის დაზვერვის სამსახურის უფროსი - ადამიანი ცალი თვალით; ქუჩის ბრმა მომღერალი; ახალგაზრდა ჯაშუში, რომელიც „რატომღაც“ სულ ობობებთან ერთად „იჩითება“; ლატვერიის ჰერცოგი, ზედმეტსახელად „სიმპატიური“; „სიმპატიურის“ ჯაშუში - ევროპაში ყველაზე საშიში ქალი (რომელზედაც აუცილებლად გაგახსენდებათ „სამი მუშკეტერის“ მილედი), გემ „ფანტასტიკას“ ეკიპაჟი, რომლებიც ოკეანეში უცნაური გამოსხივების ქვეშ მოხვდნენ; დედოფლის პირადი ექიმი ბევრი მისტიური ნივთით სახლში; დიდი ინკვიზიტორი, რომელსას უხარია, რომ მკვლელი რკინის ხანჯლით მიეპარა და არა სხვა საშუალებით; დიდი ინკვიზიტორის ორი მსახური: და-ძმა (ძმა ყველაზე კარგი შიკრიკია ევროპაში, რადგან ერთ დღეში რამდენჯერმე „დაქრის“ ესპანეთიდან ინგლისში, ინგლისიდან ვატიკანში და ა.შ.); ინვალიდი კარლოს ხავიერი, სკოტიუს სამერისლი, ჰალ მაკკოი და ა.შ. ეს იმ პერსონაჟთა მცირე ჩამონათვალია, რომლებიც ამ უცნობი გრაფიკული ნოველას კითხვისას უფრო მეტად ფამილიარულ ატმოსფეროს შეგიქმნიან, ვიდრე - მრავალჯერ ნაქები თუ განხილული კლასიკის პირველად წაკითხვისას გაგიჩნდებათ.

რაც შეეხება ლიტერატურულ შეფასებას, აქ ოდნავ გაგიცრუვდებათ იმედები, რადგან ნილ გეიმანისგან აშკარად ბევრის მოლოდინი გაქვს, ბოლოს და ბოლოს რევოლუციური კომიქსი - The Sandman დაწერა. კომიქსი მთლიანად დაცლილია გეიმანის სტილისგან, არ გვხვდება მისტიური განწყობით გაჟღენთილი წინადადებები, უცნაურად დაწყობილი სიტყვები, რაც გეიმანს ახასიათებს. მაქსიმუმ ერთ-ორ ადგილზე წააწყდეთ ისეთ ციტატას, დამახსოვრების სურვილი რომ გაგიჩინოთ. ზედაპირულადაა დახატული პერსონაჟების ფსიქოლოგიური პორტრეტები. ყურადღება გამახვილებულია მოქმდებებზე, თავგადასავლებზე, ინტრიგებზეთუმცა, ეს სულაც არ არის იმის ბრალი, რომ გეიმანი ამ დროს სრულიად დაცლილი იყო გრაფიკული კომიქსების წერის მუზისგან და არც ის უნდა დავასკვანათ, რომ The Sandman მისი ერთი დიდი იღბლიანი გასროლა იყო. აქ გასათვალისწინებელია, რომ Marvel 1602 არის მეინსტრიმული კომიქსი, რომელიც იმთავითვე მარველის სამყაროს ფარგლებით და პერსონაჟებით იყო შეზღუდული, The Sandman კი უშუალოდ გეიმანის ქმნილებაა. სწორედ ასეთი შეზღუდვის ფარგლების მიხედვით თუ შევაფასებთ, Marvel 1602 „ხოშიანი“ გრაფიკული ნოველაა, რომელიც იმდენად წარმატებული (მარკეტინგულად) გამოდგა, რომ მარველის სამყაროში სათავე დაუდო Earth-616-ის (ეს არის სამყარო, სადაც მარველის კომიქსების აბსოლუტური უმრავლესობის მოქმედება მიმდინარეობს) პარალელურ სამყაროს - Earth-313-ს.

ორიოდ სიტყვა Marvel 1602-ის არტზე. გრაფიკული ნოველის ილუსტრაცია შექმნილია განსხვავებული ხერხით: თუ კომიქსთა უმრავლესობა ფანქრით შესრულებული კონტურების შემდეგ ეგზავნება მელნით დამუშავების სპეციალისტებს, Marvel 1602-ის შემთხვევაში ეს ეტაპი გამოტოვებულია და ფანქრით შესრულებული ესკიზების შემდეგ ილუსტრაციები შესრულებილია პირდაპირ გამფერადებლების მიერ (ე.წ. enhanced pencils ტექნიკა). ამგვარი ტექნიკა ქმნის ისტორიული ნამუშევრის ეფექტს, რაც პირდაპირ ეხამება ნაწარმოების ქრონოლოგიურ გარემოს. 

თუ მარველის ალტერნატიული ისტორიები ოდნავ მაინც მოგწონთ, მაშინ Marvel 1602 აუცილებელია თქვენი ბიბლიოთეკისათვის, განსაკუთრებით მაშინ, თუ ზემოთ აღწერილ დიდ ინკვიტორში და მის მსახურებში მაგნეტო, სკარლეტ ვიტჩი და ქვიქსილვერი, დაზვერვის სამსახურის უფროსში ნიკ ფიური, სკოტიუს სამერისლში კი ციკლოპი ამოიცანით და ა.შ. თუ გაინტერესებთ, რა არის ტამპლიერთა საიდუმლო განძი და რამ გამოიწვია დედამიწაზე იქს-ადამიანების 400 წლით ადრე გამოჩენა, მაშინ ეწვიეთ ტორენტებს და გაეცანით ნილ გეიმანის მიერ მოთხრობილ ჯადოსნურ ისტორიას.


ავტორი: გიორგი ნაკაშიძე

23 July, 2015

არტ შპიგელმანის ომგამოვლილი თაგვი


"როდესაც რამდენიმე დღით ერთ ოთახში ჩაგკეტავენ მშივრებს, იქ სიტყვა "მეგობარი" აღარ არსებობს."

კომიქსს - ქართულ თარგმანში გრაფიკულ ნოველად, ან გრაფიკულ რომანად მოვიხსენიებთ, თუმცა ძალიან ცოტაა "სარომანე" კომიქსები. ამ მხრივ ერთ-ერთი უდავოდ გამორჩეულია ამერიკელი ავტორის - არტ შპიგელმანის 296 გვერდიანი, შავ-თეთრ ნახატებში შესრულებული, თითქმის მინიმალიზმამდე დაყვანილი გრაფიკული რომანი - "თაგვი" (Maus), რომელიც დასრულებული სახით პირველად 1991 წელს გამოიცა და გახდა პირველი კომიქსი, რომელმაც პულიცერის პრემია მოიპოვა. პრემიის არ ვიცი, მაგრამ მისმა პერსონაჟებმა და უაღრესაც დაინტერესო სიუჟეტმა მსოფლიოს მილიონობით მკითხველი ნამდვილად დააინტერესა, მიუხედავად იმისა, რომ კომიქსის მთავარი თემა ცოტა გაცვეთილი ჰოლოკოსტია. 

კომიქსის კითხვის დაწყებისთანავე თვალში გხვდება მარტივი ნახატები, ადამიანთა ნაცვლად გამოყვანილი ცხოველები, რომლებიც ეროვნების მიხედვით განირჩევა და საკმაოდ მსუყე ტექსტი, რომელიც რამდენიმე სხვადასხვა ამბავს მოგვითხრობს. თავიდანვე, იქმნება შთაბეჭდილება, თითქოს მხატვარმა სქელი შავი ფანქარი აიღო და რომანის დასურათება ერთი ხელის მოსმით შეძლო, ისე, რომ ესკიზებიც კი არ შეუქმნია. მთავარი მოქმედი პერსონაჟები თავად ავტორი და მისი მამა არიან. არ ვიცი, რამდენად სანდოა რეალობის კომიქსისეული აღწერა, თუმცა წიგნის დიდი ნაწილი ბიოგრაფიული ხასიათისაა. ახალდაოჯახებული, წარმატებული არტი ჩადის მამასთან, რომელიც მეორე ცოლთან ერთად ცხოვრობს და ცდილობს მისგან მოსმენილი ამბებით ახალი ნაწარმოები შექმნას. ნაწარმოები, რომელიც გრაფიკულად იქნება გაფორმებული და ზედმიწევნით ზუსტად მოყვება ერთი იღბლიანი ებრაელის ამბავს.

მთავარი ებრაელი - არტის მამა, უფროსი შპიგელმანია, რომელიც სხვა მისი თანამემამულეების მსგავსად თაგვის სახითაა წარმოდგენილი. აქვე არიან ძაღლი - ამერიკელები, (თუმცა "ძაღლი" ცოტა უხეშად ჟღერს, რადგან იანკები კომიქსში საკმაოდ დადებითი კუთხით არიან წარმოჩენილი. მათი შექმნისას, ალბათ, შპიგელმანი მცირედით თავის კარიერაზეც ფიქრობდა.) ღორი - პოლონელები (არაებრალი პოლონელები), კატა - გერმანელები, ირემი - შვედები და ა.შ.  რომანი რამდენიმე თავადაა დაყოფილი, რომლებიც ნელ-ნელა ამძაფრებს სიუჟეტს და საბოლოოდ ლოგიკურ დასასრულამდეც მიდის. საწყის თავებში ძალიან ახლოს ვეცნობით შპიგელმანების ოჯახს, მათ ომისწინანდელ მდგომარეობას და რაც მთავარია, ებრაელებთან დაკავშირებულ მსოფლიოში გავრცელებული სტერეოტიპების დამდასტურებელ უამრავ ფაქტს.

ძალიან საინტერესო პერსონაჟია უფროსი შპიგელმანი - ვლადეკი. შეუძლებელია, მისი ერთგვაროვნად დახასიათება. თითქოს, ტანჯული, მძიმე წარსულის მქონე "თაგვია", თუმცა, მეორე მხრივ, მისი ახლანდელი ხუშტურები არც მთლად მოსაწონი და ძნელადაც გასამართლებელია. იმ ომშიც, თავისი მოხერხებულობის და ჭკუის წყალობით ბევრ მომენტში "გამოძვრა", რამაც საბოლოოდ გადაარჩინა კიდეც. ვლადეკის პერსონაჟი, მიუხედავად ძალიან საინტერესო ხასიათისა, ალბათ მცირედ ჩრდილს სცხებს მთლიან რომანს, იმ მხრივ, რომ ის არ არის უბრალო, გაჭირვებული ტყვე, რომელმაც სულ მთლად ბედის ირონიით მოახერხა სამშვიდობოს გასვლა. ვლადეკი მუდამ კარგად გამოიმუშავებდა და საგულდაგულოდ შენახული ძვირფასეულობაც არაერთხელ დაეხმარა მძიმე წუთების გადატანაში. თუმცა, სიმართლე უნდა ითქვას, - მეგობარი და კეთილი საქმის გამკეთებელი არასდროს დავიწყებია და ყველას სათანადოდ აჯილდოვებდა, მიუხედავად იმისა, ისინი კატები იყვნენ, ღორები თუ თაგვები.

რა განასხვავებს "თაგვს" მეორე მსოფლიო ომის და ჰოლოკოსტის შესახებ დაწერილი ისტორიებისგან? გარდა იმისა, რომ ისტორიის გრაფიკულმა გადაწყვეტამ მონათხრობის სიმძაფრე, თითქოს, ერთი შეხედვით, შეამცირა, ბოლო გვერდამდე არ გტოვებს მოუსვენრობის გრძნობა და მიუხედავად იმისა, რომ მისი გმირები შესაძლოა შენთვის საყვარელი და ახლობელი არსებები არ გახდნენ, მათდამი თანაგრძნობა იმდენად დიდია, რომ უკანასკნელმა წინადადებამ და ნახატმა შეიძლება ცრემლიც ვერ შეგაკავებინოს.

გარდა ამისა, შპიგელმანის მთავარი პლუსი მაინც ის მგონია, რომ მიუხედავად უთანასწორო ბრძოლისა, ამ ამბის ყველა პერსონაჟი თანაბრად "გათხვარა" და არც ერთი ცოცხლად დარჩენილი გმირი არ წარმოუჩენია განტევების ვაცად. "თაგვში" ერთდროულად, ძალიან ბევრი და ძალიან ცოტა "მსხვერპლია". თავად ავტორიც კი, (არ ვიცი, განზრახ, თუ ავტორისეული პატიოსნებით) რიგ მომენტებში გამაღიზიანებელ შთაბეჭდილებას ტოვებს და ამით ბოლო გვერდებზე შემცირებული "კატების" სურათებიც კი შეიძლება მოგანატროთ.

დაბოლოს, ღირს კი, ჩვენი დროის, თვალების და წარმოსახვის უნარის "თაგვების ისტორიაზე" დახარჯვა? - დიახ! უდავოდ, ღირს. რადგან, არტი არის ძალიან ძალიან საინტერესო მთხრობელი და მას ვლადეკის (რომელიც სალფეთქსაც კი არ ყიდულობს, ზედმეტი ფინანსები რომ არ დახარჯოს და ქუჩაში დაგდებულ ელექტრო-სადენებს ზიდავს შინ, - რაიმეში ოდესმე გამომადგებაო) სახით ჰყავს ძალიან ძალიან მსუყე წყარო, რომლის ისტორიაც თავისი შინაარსით განსხვავდება ყველა აქამდე მოსმენილი/ნანახი ამბისგან. არ ვიცი, რამდენად იმსახურებს "თაგვი" ლიტერატურულ პრემიებს, მაგრამ ის ნამდვილად იმსახურებს მსოფლიოს მკითხველთა დიდ ინტერესს, რადგან აქ მოთხრობილი ამბები იმავე წარმატებით შეიძლება მოვყვეთ ჩვენსავე თავებზე - ძროხებზე, დათვებზე, კურდღლებზე, ჭიანჭველებზე...


ავტორი: ირაკლი სულაძე

18 June, 2015

The Escapists - ექვს ნომერში ჩატეული დიდი ისტორია


წელი: 2006
ავტორები: ბრაიან ვოიგენი, მაიკლ შეიბონი

ჟანრი: კრიმინალური, მოქმედებითი, სათავგადასავალო
გამომცემლობა: Dark Horse
ნომრების რაოდენობა: 6


ერთხელ, მკითხველებთან შეხვედრისას, ერთ-ერთმა დამსწრე ახალგაზრდამ ურსულა ლე გუინს ჰკითხა, დამწყები მწერალი ვარ, მაგრამ ვერავის მივაწვინე ჩემი ხმა და ხომ ვერ მირჩევთ, აგენტი როგორ მოვხიბლოო. მაშინ ლე გუინმა ახალგაზრდას ზუსტი პასუხი ვერ გასცა, რადგან პრინციპში ზუსტი პასუხის გაცემა შეუძლებელიც იყო. მარკეტინგი და "პი არი", სხვა ბოროტ ტერმინებთან ერთად, ის ორი ცუდი ბიძიაა, ხელოვანთა დიდ ნაწილს რომ დღემდე ხელს უშლის. თითქოს პირიქით, უნდა ეხმარებოდეს, თუმცა მათი არასწორად, ან სულაც არ გამოყენებას ბევრი ავტორი არარეალიზებისკენ მიჰყავს.

ჩვენ ყოველდღიურად ვკითხულობთ კომიქსებს, ვეცნობით მათ ავტორებს, გონებამახვილურ დიალოგებს, თვალწარმტაც მხატვრობას და უბრალოდ, ძალიან საინტერესო სიუჟეტებს, თუმცა ხშირად ყურადღების მიღმა რჩება ის ხალხი, ვისაც პროდუქტი ჩვენამდე მოაქვს და უმეტესობამ არც კი ვიცით, როგორ ხდება ერთი შეხედვით სულელური და ბავშვური გმირების მსოფლიო დონის ვარსკვლავებად ქცევა. 

Escapist  - არის ისტორია ახალგაზრდა ებრაელი ბიჭის შესახებ. მას ძალიან უყვარს კომიქსები და ძალიან უყვარს თავისი ოჯახი, რომელსაც სამწუხაროდ მალევე კარგავს და მისგან მხოლოდ ორი რამ რჩება: მამისგან - კომიქსებისა და მასთან დაკავშირებული ატრიბუტიკის უზარმაზარი კოლექცია, დედისგან კი - გარდაცვალების სანაცვლო სადაზღვეო თანხა. ყმაწვილი მთლიანად მამის საყვარელ პერსონაჟ Escapist-ში ეფლობა და ცხოვრებას ერთადერთი მიზნით აგრძელებს: მკვდრეთით აღადგინოს ხალხში მივიწყებული სუპერ-გმირი და ამით მამის ხსოვნას პატივი სცეს. ის მშობლების დანატოვარი თანხით ადვილად შეძლებს ობმოდებულ გმირზე საავტორო უფლების მოპოვებას და თავის ორ მეგობართან ერთად იწყებს იმ დიდ საქმეს, რასაც კომიქსის შექმნა ჰქვია.

თხრობა ორ პარალელურ სივრცეში მიმდინარეობს. ერთი - რეალური, მთავარი გმირების ყოველდღიური დაუღალავი შრომა და გამუდმებით იმის ცდა, რომ როგორმე შეაღწიონ ამ უზარმაზარ ბაზარზე და თავიანთი სიტყვა თქვან, მეორე მხრივ კი ის Escapist, რომელსაც ისინი ქმნიან. ამ უკანასკნელის მხატვრობა ბევრად აღემატება რეალურ მოქმედებებს, რაც პრინციპში ავტორების სათქმელს კიდევ უფრო კარგად უსვამს ხაზს. კომიქსის გმირები ჩვეულებრივი გამოუცდელი ახალგაზრდები არიან, რომლებიც დატვირთული არიან იდეებით, რომელთა განხორციელებისთვისაც საკმარისი არც სახსრები აქვთ და არც გავლენა.

მიუხედავად იმისა, რომ კომიქსი ექვს ნომერშია ჩატეული, მასში ყველაფერია: ტრაგედია, კომედია, იმედგაცრუება, სიყვარული, აღელვება, საზოგადოებრივი ჩაგვრა და რეკეტიც კი. მოკლედ რომ ვთქვათ, Escapist ზედგამოჭრილია მათთვის, ვინც საზოგადოებაში თავისი ადგილით არც თუ მთლად კმაყოფილია. ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო სცენა ვითარდება დიდ კორპორაციაში, რომელშიც კომიქსის ერთ-ერთი მთავარი გმირი ბლოკნოტში სუპერგმირის ჩანახატებს აკეთებს, ამასობაში მისი კოლეგა ხუმრობით აღნიშნავს, რომ უმჯობესია ფანჯარაში გაიხედოს და ის სივრცე დახატოს, რასაც იქ ხედავს, ვიდრე დრო კუბიკებში ჩახატული ფიგურების შექმნაში დახარჯოს. ამასობაში კადრი იცვლება და ზედხედით ჩანს კორპორაციის უზარმაზარი ოთახი, რომელიც ტიხრებით პატარ-პატარა კუბიკის მსგავს განყოფილებებადაა დაყოფილი.

რა თქმა უნდა, შინაარსი ვერ დგას მოწოდების სიმაღლეზე, არც მოულოდნელი მოქმედებებით გამოირჩევა და არც პერსონაჟების მრავალფეროვნებით, სიუჟეტის ბანალურობაც რამდენიმე ადგილზე შემაწუხებელია, თუმცა, საერთო ჯამში, ეს ყველაფერი ტოვებს შთაბეჭდილებას, რომ ეს გრაფიკული რომანიც ისეთივე ახალგაზრდის შექმნილია, როგორიც მისი მთავარი გმირია. კომიქსი არ ადგენს მაღალ თამასას საკუთარი თავის მიმართ და არც იმის პრეტენზია აქვს, რომ სხვა ბუმბერაზების გვერდით იდგეს, თუმცა მისი ხიბლიც ამაშია. ეს ექვსი ნომერი არის საკმარისზე მეტი საიმისოდ, რომ კარგად დავინახოთ ხელოვნების ამ კონკრეტულ დარგში მოღვაწე ახალგაზრდების (და არა მარტო) მისწრაფებები და სულისკვეთება. ყველაფრის მიუხედავად, უსამართლობა იქნება არ აღინიშნოს, რომ დასკვნითი სცენა ყოველგვარ მოლოდინს აჭარბებს და ისეთი ემოციით გვავსებს, რომ ერთიანად გული გვწყდება, რადგან ისტორია მთავრდება. გვსურს, ჩვენც გვქონდეს Escapist-ის უნარი და უნივერსალური გასაღები, რომ ამ ამბის ბოლოში მდგარი კარი შევაღოთ და გმირების შემდგომი ამბებიც ჩვენ წინ გადაიშალოს.

კომიქსის ლინკი

ავტორი: ირაკლი სულაძე


23 April, 2015

ჯორჯ მარტინის წერილი სტენ ლის (1960-იანი წლები)



1960-იან წლებში, დიდი ხნით ადრე, ჯორჯ მარტინი, სანამ XXI საუკუნის შედევრს „ცეცხლისა და ყინულის სიმღერას“ (Game of Thrones) დაწერდა, ერთი ჩვეულებრივი სათვალეებიანი და წვერებიანი ნერდი იყო, რომელიც კვირიდან კვირამდე კომიქსების კითხვით იყო დაკავებული და ამ სფეროში იმდენად გაცნობიერდა, რომ თვით დიდ სტენ ლის წერილი მისწერა და რამდენიმე რჩევა მისცა. გთავაზობთ ამ წერილის თარგმანს:

„ძვირფასო სტენი და დორი,

მას შემდეგ რაც მივიღე და წავიკითხე „ფანტასტიკური ოთხეულის“ 32-ე და „შურისმაძიებლების“ მე-9 ნომერი, საბოლოოდ გადავწყვიტე, რომ ორივე მათგანი ბრინჯაოში ჩამოვასხა და ჩემი ოთახის შუაგულში პედესტალზე დავდგა. მიუხედავად იმისა, რომ „ფანტასტიკური ოთხეული“ „მსოფლიოს საუკეთესო კომიქსის ჟურნალია“, ამ ეტაპზე უნდა ვაღიარო, რომ „შურისმაძიებლები“ ოდნავ უფრო კარგი იყო. ეს არ ნიშნავს, რომ „ფანტასტიკური ოთხეული“ თავის სიმაღლეზე არ დგას, თუმცა „შურისმაძიებლები“, ასე ვთქვათ, უფრო სუნთქვისშემკვრელი იყო. ძალიან მაგარი ამბავი. სიტყვები არ მყოფნის. სწრაფმა ექშენმა, ძლიერმა პერსონაჟებმა და საშინელმა ფინალმა კიდევ მეტი ემოცია შემატა და კომიქსი უფრო მაღალ კლასში აიყვანა.  სტენ, შე ძველო, შეგიძლია თქვა, რომ შენმა კალამმა კიდევ ერთი შედევრი შექმნა. და ეს არტი! ყოველთვის მომწონდა დონ ჰეკის ნამუშევარი, მაგრამ ამ შემთხვევაში მან საკუთარ თავსაც კი აჯობა. 
სტენ ლი, ამერიკელი კომიქსების ავტორი,
Marvel-ის ყოფილი პრეზიდენტი
ჰეკის და აიერსის გუნდი „შურისმაძიებლების“ მუდმივ არტისტებად უნდა აქციო. დამატებითი კომენტარი რამდენიმე საკითხზე - შენ გვეკითხები, თუ რომელი ვილანები დააბრუნო. ჰო და მე ვფიქრობ, რომ პერსონაჟები, რომლებიც ღირსნი არიან გახდნენ „ფანტასტიკური ოთხეულის“ მუდმივი ვილანები, არიან Namor, Doc Doom, Hulk და Red Ghost. დანარჩენები, როგორიცაა Hate Monger და Molecule Man, ძალიან მაგრები იყვნენ, როცა პირველად გამოჩნდნენ, თუმცა მათი დაბრუნება არ ღირს, რადგან გააფუჭებენ პირველი ამბის შთაბეჭდილებებს. სხვებმა, როგორებიცაა Thinker, Puppet Master, Moleman და Diablo, დაიმსახურეს, რომ სამუდამო დაივიწყონ. ეს ოთხი არის ყველაზე სუსტი ვილანი, რომლებიც ოდესმე შეგიქმნია და ცოტა ირონიულია, რომ ეს ოთხი „ფანტასტიკური ოთხეულში“ მოხვდა, რომელიც შენი საუკეთესო გამოცემაა. ისიც მართალია, რომ ოთხივე ძალიან მაგარ ამბებში გვხვდებოდა, თუმცა ეს მთლიანად არის სტენ ლის  გასაოცარი წერითი ნიჭის დამსახურება, რომელსაც შეუძლია შექმნას ძლიერი ამბავი სუსტი ვილანებით. გთხოვ, რომ რასაც არ უნდა აპირებდე, ეს ოთხი არ დააბრუნო. ამის ნაცვლად ვისურვებდი, რომ „ფანტასტიკური ოთხეული“ ებრძოდეს შენი სხვა ამბების ისეთ ვილანებს, როგორიცაა Blob, Doc Ock, Sandman და Mandarin. 

ჯორჯ რ. რ. მარტინი
36 E. First St. 
Bayonne, N. J. 07002 “

ახალი „ფანტასტიკური ოთხეულის“ ტრეილერი

ქართველი მაყურებელი მსოფლიო პრემიერამდე ერთი კვირით ადრე (კოინოთეატრების ანონსის მიხედვით) იხილავს „შურისმაძიებლების“ სიქველს - “შურისმაძიებლები: ალტრონის ერას“. რაც შეეხება ახალ „ფანტასტიკურ ოთხეულს“, მისი მსოფლიო პრემიერა 2015 წლის აგვისტოში შედგება.

ავტორი: გიორგი ნაკაშიძე


21 April, 2015

The Sandman: რევოლუციური კომიქსი



















კომიქსები ყოველთვის მიიჩნეოდა/მიიჩნევა მაკულატურულ ლიტერატურად. ასეთი სახის ნამუშევრები ძირითადად ეხებოდა ფერად კოსტუმებში გამოწყობილი მამრობითი სქესის სუპერგმირებისა და გამომწვევად ჩაცმული მდედრობითი სქესის კოლეგების თავგადასავლებს. თუმცა, 1990-იან წლებში გაჩნდა აზრი, რომ საჭირო იყო ახალი სისხლი, რადგან კომიქსებს ბევრად უფრო დიდი პოტენციალი ჰქონდათ. „ცვლილებათა ქარმაც“ მალე დაბერა.

ამის ერთ-ერთი მიზეზი და პიონერი იყო დღეს უკვე ლეგენდარული კომიქსი, თანამედროვეობის სიტყვის ჯადოქრის, ნილ გეიმანის The Sandman [! ეს სულ სხვაა და ადამიანი-ობობას ვილანი ქვიშის კაცი სულ სხვა]. ამ სერიამ საფუძველი ჩაუყარა DC Comics-ის ახალ ბრენდს - Vertigo-ს, რომლის მიერ გამოშვებული კომიქსები თინეიჯერების, სათვალეებიანი ნერდებისა და ჰორმონების შემოტევაში მყოფი მოზარდების ნაცვლად გათვლილი იყო მკითხველთა უფრო „სერიოზულ“ წრეზე. The Sandman-ის პოპულარობა განსაკუთრებით გაიზარდა 90-იან წლებში, როცა მან მიიღო The World Fantasy Award. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა კომიქსმა მოახერხა ამ ჯილდოს აღება.

შესაბამისად, თუ ადრე ფიქრობდნენ, რომ კომიქსები იყო „დაბალი კულტურის“ მედიუმები, გათვლილი იყო მასებზე, ემსახურებოდა მხოლოდ გართობის მიზნით კითხვას და არ შეიცავდნენ ღირებულ მესიჯებს, მგდომარეობა რადიკალურად შეცვალა The Sandman-მა.  შეიძლება ითქვას, რომ გეიმანმა The Sandman-ის სახით ინოვაციური და კრეატიული გადაწყვეტა მოუძებნა „მაღალი კულტურა v. დაბალი კულტურის“ პრობლემას. მან ერთმანეთს შეაჯახა ეს ორი სამყარო, წარმატებულად გააერთიანა ეპიკურ საგაში და შედეგად მიიღო უნიკალური მესიჯი (ნაწარმოების თემებს და კონცეფციებს განვიხილავ ქვემოთ).

The Sandman არის ნილ გეიმანის რევოლუციური მნიშვნელობის კომიქსების სერია, რომელმაც შეცვალა საზოგადოების მიერ ზოგადად კომიქსების ლიტერატურული ღირებულების აღქმა და აჩვენა, რომ კომიქსიც შეიძლება იყო სერიოზული ლიტერატურული ნამუშევარი. The Sandman რადიკალურად განსხვავდება ტრადიციული კომიქსებისგან. თუ ამ უკანასკნელთა უმრავლესობა ორიენტირებულია ექშენზე/დრაივზე, The Sandman აგებულია პერსონაჟების განვითარებაზე, უფრო მეტ ყურადღებას უთმობს ამბის თხრობის ტექნიკას, პერსონაჟების ქცევისა და ფსიქოლოგიის კვლევას.

The Sandman არის ამბავი ამბების შესახებ. მთლიანი სიუჟეტი ჩაშლილია უფრო მცირე წრეებად, რომელთაგან თითოეული მათგანი, განსხვავებულ სივრცეში, დროსა და განზომილებაში, ეხება კონკრეტულ ამბავს ან პერსონაჟს. თავად ეს მცირე წრეები კი ქმნიან ურთიერთდაკავშირებულ სიუჟეტურ ხაზს - თითოეული მათგანის შინაარსს თავისი წვლილი შეაქვს ერთიანი ამბის ჩამოყალიბებასა და ნაწარმოების კულმინაციაში. 

The Sandman-ის ძირითადი ნაწილი შედგება 75 ნომრისგან. ძირითად პერსონაჟებს წარმოადგენენ ენდლესების ოჯახის წევრები. ესენია: სიზმარი/ოცნება (Dream - იგივე მორფეუსი და კიდევ სხვა მრავალი სახელის მფლობელი); ბედისწერა (Destiny); სიგიჟე (Delirium), რომელიც ადრე იყო სიამოვნება (Delight); სურვილი (Desire), სასოწარკვეთა (Despair); სიკვდილი (Death) და აწ უკვე ოჯახისგან განდგომილი წევრი - განადგურება (Destruction). ენდლესები არ არიან სუპერგმირები ან ღმერთები - ისინი წარმოადგენენ მეტაფიზიკური ერთეულების ანთროპომორფულ პერსონიფიკაციებს. ისინი არსებობდნენ ჯერ კიდევ მაშინ, როცა „დრო ახალგაზრდა იყო“, როცა „იბადებოდნენ“ ადამიანთა ღმერთები და მტვრისგან და გაზისგან იქმნებოდა მზის სისტემა.

„ენდლესები არის იდეა. ენდლები არიან ტალღოვანი ფუნქციები. ენდლესები არიან განმეორებადი მოტივები.“ „ჩვენ ენდლესები, ცოცხალთა მსახურები ვართ, ჩვენ არ ვართ მათი ბატონები. ჩვენ ვარსებობთ, რადგან მათ, გულის სიღრმეში, იციან ეს.“

ენდლესები (მარცხნიდან მარჯვნივ): განადგურება, სასოწარკვეთა, სურვილი, მორფეუსი, სიკვდილი, სიგიჟე, ბედისწერა

გარდა ენდლესების ოჯახის წევრებისა, ნაწარმოებში დიდ როლს თამაშობენ ადამიანები, სწორედ მათ მიმართ ვლინდება ენდლესების არსებობის მნიშვნელობა და დანიშნულება. როგორც ზემოთ აღვნიშნე, ენდლესები წარმოადგნენ მეტაფიზიკური ერთეულების განსახიერებას. ადამიანთა ყოფიერების განუყოფელ ცნებებს. მათი სახელები სწორედ ის იდეებია, რომელთა გარეშე ადამიანთა არსებობა წარმოუდგენელია. ადამიანებს ჭირდებათ მორფეუსი და მისი ოჯახი, ისევე , როგორც მორფეუსს და მის ოჯახს ჭირდებათ ადამიანები. ადამიანების გარდა კომიქსში თავიანთი ადგილი უჭირავთ მითოლოგიურ პერსონაჟებს. აქ შეხვდებით ღმერთებს ბერძნული, სკანდინავიური, ეგვიპტური, შუმერული, იაპონური პანთეონებიდან; ჯოჯოხეთის მმართველ ტრიუმვირატს, ღვთის ანგელოზებს, DC-ის ცნობილ გმირებს (ჯონ კონსტანტინი, მარშან მენჰანტერი, დოქტორი დესტინი), მორფეუსის სამფლობელოში მცხოვრებ ბიბლიოთეკარს (ამ ბიბლიოთეკაში ყველა წიგნია, რომელიც ვინმეს ოდესმე დასიზმრებია ან მის დაწერაზე უოცნებია), გოგრისთავა დამლაგებელს, გილბერტ კით ჩესტერტონის სახით წარმოდგენილ „ფიდლერის ოაზისს (საიქიო ცხოვრების ერთ-ერთი ვერსია), მეთიუს - მორფეუსის ყორანს, კაენს და აბელს, კოშმარ კორინთიანს, გაიგებთ ბიბლიური ადამის სამი ცოლის შესახებ... ეს არის საინტერესო პერსონაჟების დიდი გალერეა, გაზავებული მითოლოგიის, ისტორიის, ფანტაზიისა და გეიმანის თხრობის სტილის არომატით. 

The Sandman-ის კონცეფცია აერთიანებს რამდენიმე იდეის ახლებურ ინტერპრეტაციას, სხვა კუთხით წარმოადგენს ჩვენთვის ერთი შეხედვით კარგად შესწავლილ ცნებებს. განსხვავებულ და კრეატიულ ახსნას უძებნის ჩვენი ყოფიერების განუყოფელ მოვლენებს, ქმნის ახალ სამყაროს, რომელსაც ბევრი ჩვენგანი დაუფიქრებლად მიანიჭებდა უპირატესობას, ვიდრე არსებულ რეალობას (თუმცა, კაცობრიობა ჯერ რეალობის არსსაც ვერ ჩაწვდა, როგორც მორფეუსი აღნიშნავს).  

ნაწარმოების ბირთვია ამბავი, რადგან მორფეუსის ცხოვრება - ერთი დიდი ამბავი, მოთხრობილია ამბების საშუალებით. „ამბავში“ იგულისხმება როგორც ამბის შინაარსი, ისე - ამბის თხრობის მნიშვნელობა. კომიქსის დასაწყისში ნაჩვენებია ამბების მნიშვნელობა ინდივიდთა ცხოვრებაში. მაგალითად, ერთ-ერთი ოფიციანტი თავისი რუტინული სამუშაოს განმავლობაში წარმოიდგენს ხოლმე კლიენტთა ამბებს და ამით იმრავალფეროვნებს მონოტონურ ცხოვრებას; შემოქმედებით კრიზისში მყოფი მწერალი, ამბების ნაკლებობის გამო, იმ ზომამდე მივა, რომ ერთ-ერთ მუზას დაატყვევებს და მასთან ყოველი სქესობრივი კავშირის დამყარების შემდეგ ამბის გამოგონების უნარი უბრუნდება. ამბის თხრობის, როგორც სოციალიზაციისა და დაახლოვების საშუალების მნიშვნელობა, განსაკუთრებით კარგად ჩანს კომიქსის იმ ნომრებში, სადაც, სამყაროს დასასრულში არსებულ სასტუმროში, რეალობის შტორმის (აუხსნელი ფენომენი) განმავლობაში, პერსონაჟები სხვადასხვა სამყაროებიდან დროს ატარებენ ამბების თხრობაში. თუ ჯეფრი ჩოსერის „კენტერბერიული მოთხრობებიც“ წაკითხული გაქვთ, კიდევ უფრო კარგად მიხვდებით ამ სიუჟეტის მნიშვნელობას. საინტერესოა ამბის თხრობის როლი წინაპრებთან და ტრადიციებთან კავშირის შენარჩუნებაში. მაგალითად, ერთ-ერთი ტომის უხუცესს ტომის ახალგაზრდა უდაბნოში გაყავს და უყვება ამბავს მორფეუსის სიყვარულის შესახებ, რომელიც უხსოვარი დროიდან თაობებს გადაეცემა.

არსებობს თუ არა ღმერთი ენდლესების სამყაროში? - ის არსებობს და ამავდროულად, არც არსებობს. ეს საკითხი საინტერესოა იმ მხრივ, რომ ენდლესებს შეთავსებული აქვთ ღმერთების ფუნქცია, რადგან დიდ როლს თამაშობენ ადამიანთა ცხოვრებაში. თუმცა, ღმერთის (The One, The Shaper) არსებობა კარგად ჩანს ისეთი მომენტებიდან, როგორებიცაა მორფეუსის მიერ კაენის ლუციფერთან გაგზავნა. ლუციფერს არ შეეძლო კაენისთვის რაიმე დაეშავებინა, რადგან კაენს ღმერთისგან დადებული ნიშანი ჰქონდა და ღმერთის გარდა ვერავინ შეეხებოდა. ამას ლუციფერიც ხვდება და მორფეუსიც. ღმერთის არსებობა დადასტურებულია კიდევ სხვა მომენტებითაც (არ მინდა, რომ ბევრი შინაარსობრივი დეტალი გავამჟღავნო). თუმცა, არ არის აუცილებელი, რომ ეს იყოს ღმერთი იმ გაგებით, რომელიც მსოფლიოს რელიგიებში არსებობს. შეიძლება ეს იყოს სამყაროს კანონზომიერება, უზენაეს წესთა ერთობლიობა, რომელთა დაღრვევა არც მორფეუსს და არც  ენდლესების სხვა წევრებს არ შეუძლიათ. ღმერთის არსებობაზე ირიბად მიუთითებს თავისუფალი ნების არსებობა The Sandman-ის სამყაროში: ვალდებულებებით შებოჭილმა რამდენიმე პერსონაჟმა უარი თქვა თავის ფუნქციებზე და თავისუფალი ცხოვრება აირჩია (სხვათაშორის, The Sandman-ის ერთ-ერთ სპინ-ოფში სიკვდილმაც კი დაისვენა და შედეგად ანარქია მიიღო).


„მე არ ვარ ნოველისტი. მე ვარ ამბების მთხრობელი“ - ნილ გეიმანი


საინტერესოა ჯოჯოხეთის კონცეფციაც. თუ მორფეუსის ერთ-ერთ უსაყვარლეს დას - სიკვდილს დავუჯერებთ, ჯოჯოხეთი არის ფსიქოლოგიური და სიმბოლური ტანჯვა, ვიდრე სხეულის წამება (თუმცა ამის ფონზე ვხედავთ ლუციფერის ჯოჯოხეთს, ჰადესისა და პერსეფონეს მიწისქვეშეთს). როგორც ერთ-ერთი პერსონაჟი დაასკვნის, „ჯოჯოხეთი არ ის, რაც მუდმივად თან გსდევს.“ აქ იგულისხმება სინდისის ქენჯნით გამოწვეული შინაგანი შფოთვა. ჯოჯოხეთის არსებობაშიც კი დიდი როლი აქვს ოცნებებს, ანუ მორფეუსს:

„ლუციფერი: მორფეუსს, რატომ უნდა მოგცე ჯოჯოხეთის დატოვების ნება?.. რა ძალა გაქვს ჯოჯოხეთში?
მორფეუსი: შენი აზრით, აქ უძლური ვარ? შეიძლება მართალს ამბობ... თუმცა...ამბობ, რომ ოცნებები აქ უძლურია? მითხარი ლუციფერ ცისკრისვარსკვლავო... ყველა თქვენგანი საკუთარ თავებს შეეკითხეთ... რა ძალა ექნებოდა ჯოჯოხეთს, თუ მასში მოხვედრილებს არ შეეძლებოდათ, რომ სასუფეველზე ეოცნებათ?“

ერთი სიტყვით, სენდმენის სამყაროში „კლასიკური გაგებით ღმერთი“ ქმნის კაცობრიობას და ანიჭებს მას თავისუფალ ნებას, ჯოჯოხეთი წარმოადგენს სინდისის ქენჯნის შედეგად შექმნილ ფსიქოლოგიურ სატანჯველს, რომელიც არსებობს ცნობიერში, ქვეცნობიერში, ან სულაც, სიკვდილის შემდეგ, ტრანსცედენტულ სამყაროში. ღმერთი არის ადამიანის მოლოდინებისა და იმედების ადრესატი, ან, ამ მიზნით გამოგონილი იდეა, რომელიც არ არის ინტერვენციონისტური ბუნების. ღმერთი ქმნის ფორმებს, ენდლესები კი მათ მნიშვნელობასა და შინაარსს ანიჭებენ.

ნაწარმოების მანძილზე დანარჩენი ენდლესებიდან ყველაზე ხშირად ჩნდება სიკვდილი, რომლის აზრით, „ადამიანები იმიტომ კვდებიან, რომ ყველა ასე იქცევა. არავის უცდია სხვანაირად მოქცევა.“ თავის მრავალბილიკიან ბაღში დააბიჯებს ყველაზე უფროსი ენდლესი - ბედისწერა, თავის წიგნში კითხულობს ცხოვრების გზებს, მიუხედავად იმისა, რომ ბრმაა. თავის სხეულს იკაწრავს და ვირთხებს ჭამს სასოწარკვეთა. ადამიანთა გულებში ცხოვრობს სურვილი, რომელშიც მდედრობითი და მამრობითი სქესი ერთადაა გაერთიანებული. მუდმივად არალოგიკურად იქცევა სიგიჟე. მათი განდგომილი ძმა - განადგურება კი სამყაროებში დახეტიალობს, ხურჯინით მხარზე.

The Sandman-ის კითხვისას თქვენ ნახავთ, თუ როგორ შეიძლება შეცვალოს რეალობა ათასი კატის სიზმარმა; როგორ იქცა შექსპირი ფაუსტური გარიგების შედეგად უდიდეს მწერლად; როგორ ცხოვრობს უკვდავი ქალი, რომელიც სიკვდილზე ოცნებობს; რატომ დადის მორფეუსი ყოველ ას წელიწადში ერთხელ ბარში; ნახავთ ქალაქის სიზმრებში დაკარგულ ადამიანს, რომელსაც ეშინია, რომ ქალაქები ოდესმე გაიღვიძებენ და რეალობაც შეიცვლება; გახდებით ფერიების პოლიტიკური ინტრიგების მონაწილე; მოისმენთ ამბავს მეფეზე, რომელმაც ცოლი და მისი საყვარელი მოკლა, უკვდავების ხილი შეჭამა და დედამიწაზე დაძრწის; გაიგებთ ოქრის ბიჭუნაზე, რომელიც 1972 წელს ნიქსონის მაგივრად აშშ-ის პრეზიდენტად აირჩიეს, ჩაწვდებით ამერიკული ოცნების არსს და გაიცნობთ ბატონ სმაილის, რომელიც ამ ყველაფრის უკან დგას; იმოგზაურებთ ნეკროპოლის ლითარჯში - ცოცხალ მკვდართა ქალაქში და გაიგებთ მათი უცნაური ცხოვრების წესის შესახებ; ნახავთ რას გრძნობს რეჟისორი, რომელიც პირველად დგამს ახალ სპექტაკლს; გაიცნობთ ამერიკის პირველ იმპერატორს, რომელმაც მორფეუსის დახმარებით თვითმკვლელობა გადაიფიქრა და ცხოვრების აზრი „რეალურ სიზმარში“ იპოვა (სწორედ აქ ჩანს რეალობის განსაზღვრის პრობლემა. რეალობა მხოლოდ შეგრძნებათა ერთობლიობაა თუ რაღაც უფრო მეტი?); იმოგზაურებთ საფრანგეთის რევოლუციის პერიოდში, შეხვდებით მაქსიმილიან რობერსპიერს და ჯაშუშ ქალს, რომელმაც დავალება უნდა შეასრულოს; მოისმენთ მაქციის ამბავს, რომელსაც პრინცესა შეუყვარდა; გაიგებთ იმპერატორ ავგუსტუსის ბავშვობის ბნელ მოგონებებზე და რა როლს თამაშობს ამ მოგონებებში იულიუს კეისარი; გახდებით უდაბნოში დაკარგული მარკო პოლოს თანამგზავრი, რომელიც რეალობისა და მორფეუსის სამფლობელოს საზღვარზე აღმოჩნდა; თქვენ ნახავთ, თუ რა აკავშირებს მორფეუსსა და ორფეუსს, ყველაზე ცნობილ მითოლოგიურ მომღერალს, და რა როლს თამაშობს მათი ურთიერთობა მორფეუსის მომავალში; გაიგებთ, თუ რატომ კლავენ ჭილყვავების პარლამენტში სიტყვით გამომსვლელს ამბის მოყოლის შემდეგ; და ბოლოს, თუ როგორ დაკარგა ბაღდადის ხალიფამ თავისი ბრწყინვალე ქალაქი.

მორფეუსი ცვლის ადამიანთა ცხოვრებას, ადამიანები სიზმრებში პოულობენ დაკარგულ იდენტობას, სიზმრებში ხედავენ გამოსავალს რეალურ ცხოვრებაში შექმნილი სიტუაციიდან. სიკვდილი არც ისე საშინელია, როგორც ჩვენს ცნობიერებაში არსებობს. ადამიანები ყოველთვის რომელიმე ენდლესის სამფლობელოში ვართ, რადგან გვესიზმრება, ვოცნებობთ, გვიყვარდება, სასოწარკვეთაში ვვარდებით, ვანადგურებთ, ვცდილობთ გავიგოთ მომავალი, სიგიჟემდეც მივდივართ. ამ დროს კი სადღაც, რომელიც არსად არ არსებობს, მრგვალი მაგიდის ირგვლილ იკრიბებიან ენდლესები. ყოველ მათგანს აქვს პირადი პრობლემა, თუმცა ადამიანები არ ავიწყდებათ. იცით რატომ დადო მორფეუსმა გარიგება შექსპირთან? იმიტომ რომ მას, სიზმრების მეუფეს, არაფერი ესიზმრება, მას საკუთარი ამბავი არ გააჩნია. ის მარტოსულია.

„ქორონზონი: მე ვარ საშინელი სამყარო, მსხვეპლებზე მონადირე, სიკვდილის მომტანი.
მორფეუსი: მე ვარ მონადირე, ცხენზე ამხედრებული, მგელთა მფატრავი.
ქორონზონი: მე ვარ ცხენის მკბენელი ბუზი, ცხენის მნესტრავი, მონადირის გადმომგდები.
მორფეუსი: მე ვარ ობობა, რვაფეხიანი, ბუზებზე მონადირე.
ქორონზონი: მე ვარ გველი, ობობათა გამანადგურებელი, შხამიანი კბილებით.
მორფეუსი: მე ვარ ხარი, გველთა მჭყლეტავი, მძიმე ფეხებით.
ქორონზონი: მე ვარ დაავადება, ყასაბი, ბაქტერია, სიცოცხლის გამანადგურებელი.
მორფეუსი: მე ვარ სამყარო, სივრცეში მოტივტივე, სიცოცხლეზე მზრუნველი.
ქორონზონი: მე ვარ ნოვა, ასაფეთქებელი, პლანეტათა ფერფლადმქცევი.
მორფეუსი: მე ვარ სამყარო, ყველაფრის, სიცოცხლის მომცველი.
ქორონზონი: მე ვარ ანტიმატერია, განკითხვის მხეცი. მე ვარ სიბნელე ყველაფრის დასასრულის ბოლოს. სამყაროთა, ღმერთების, მსოფლიოების დასასრული... ყველაფრის. ახლა რაღა იქნები სიზმართა მბრძანებელო?
მორფეუსი: მე ვარ იმედი."


ავტორი: გიორგი ნაკაშიძე


05 February, 2015

Crossed - ანუ მსუბუქად რომ ვთქვათ, The Walking Dead-ისა და Texas Chainsaw Massacre-ს ნაზავი

                                            

დღესდღეობით ხელოვნების გარკვეულ დარგებში, როგორიცაა ლიტერატურა და კინემატოგრაფია, აშკარად იგრძნობა ზომბი აპოკალიფსის სხვადასხვაგვარად შექმნისა და შესაბამისად იმ პერიოდის მსოფლიოს აღწერის ტენდენცია. წიგნები, გრაფიკული ნოველები და კინოები ამ თემაზე თანამედროვე საზოგადოებაში ისე პოპულარულია, როგორც არასდროს. ავტორები და რეჟისორები ხატავენ ზომბი აპოკალიფსის სხვადასხვა მოდიფიკაციებს, ერთგან ზომბები ზანტი და მოუქნელები არიან, მეორეგან სწრაფი და ძლიერები. იმის გათვალისწინებით, რომ ამ უკანასკნელთან დაპირისპირება გაცილებით რთულია, შესაბამისად ამ ტიპის ზომბი შემოტევები უინტერესოდ არის მიჩნეული საზოგადოების დიდი ნაწილის მიერ, რომლებიც უპირატესობას ანიჭებენ ისეთ არსებებთან ბრძოლას, რომლებზეც ,,ნადირობა“ ადვილია. ამ ტიპის პოსტაპოკალიპტური სამყარო იმდენად მიმზიდველი აღმოჩნდა, რომ ჩემდა გასაკვირად, საზოგადოების ძალიან დიდმა ნაწილმა ოცნებაც კი დაიწყო მსგავსი კატასტროფის რეალურად განხორციელებისთვის. ამ ხალხის აზრით ეს იქნებოდა ,,ძალიან მაგარი ადრენალინი“ და გართობის საშუალება, მაგრამ რეალურად რომ აღმოჩნდენ მსგავსი პრობლემის წინაშე რა ხასიათზე დადგებიან, ეს სხვა თემაა.

კარგით, თავი დავანებოთ ზემოხსენებული ხალხის კრიტიკას და გადავიდეთ ზომბი აპოკალიფსის ერთ-ერთ ვარიანტზე (გრაფიკული ნოველის სახით), რომლის წაკითხვის შემდეგ, დარწმუნებული ვარ, აზრადაც არ გაივლებთ მსგავსი რამის რეალობაში მოხდენას. თქვენ გგონიათ აქ ადამიანები უპირისპირდებიან ისეთი ტიპის ,,დონდლო“ ზომბებს, როგორებსაც ვხვდებით ,,მოსიარულე მკვდრების“ სერიებში? ისეთივე მდორედ მიდის მოვლენები? არა . აქ გაცილებით რთულად არის საქმე, აქ არსებული ზომბები (თუ ასე შეიძლება ვუწოდოთ) გაცილებით ძლიერები, სასტიკები და ამაზრზენები არიან, ვიდრე ,,მოსიარულე მკვდრების“ ზომბუნიები. ამ გრაფიკულ ნოველაში იმხელა სადო-მაზოხიზმია ჩადებული, რომ სერიოზულად იმოქმედებს მკითხველზე და პირადად რეკომენდაციას ვიძლევი, რომ ბავშვები არც კი გაეკარნონ ამ კომიქსს.



მაშ, დავიწყოთ უფრო კონკრეტული აღწერა იქ მიმდინარე პროცესებისა. ამიტომ ჯობია პირველ რიგში ზომბის ,,მონაცემებზე“ ვისაუბროთ, რა ტიპის ვირუსია, როგორ გადაეცემა ადამიანს და როგორ ცვლილებებს იწვევს ორგანიზმში:

ეს ვირუსი გადადის გაცილებით მარტივად, ვიდრე ,,მოსიარულე მკვდრების“ დაავადება. ამ კომიქსში საკმარისია ზომბის სისხლის, ოფლის ან სხვა ნებისმიერი სახის სხეულში არსებული სითხის 1 წვეთი შეგეხოთ, რომ თქვენ უკვე ინფიცირებული ხართ და რამდენიმე წამში იქცევით ფსიქოფატ, სექსუალურად გაუწონასწორებელ და მკვლელ ზომბად.


უპირველესად, სანამ უშუალოდ მოქმედებაზე გადავა ინფიცირებული, მანამდე მის მთელ სახეზე გამოისახება ჯვრის ფორმის სისხლის სხვირინგი, რომლის დანახვაც ცალკე საშინელებაა.


 
სვირინგი სახეზე

რა ხდება ამის შემდეგ? ამის შემდეგ ინფიცირებული ადამიანი თუ დაინახავს ვინმე არაინფიცირებულს, მაშინვე მისკენ გარბის, ამყარებს სექსუალურ კავშირს (განურჩევლად სქესისა) და ამ ყველაფრის შემდეგ მსხვერპლს ნელ-ნელა კლავს.


რაც შეეხება ფიზიკურ და გონებრივ მონაცემებს, ,,ქროსდის“ ზომბი ვერ გრძნობს ტკივილს, შეუძლია გაცილებით დიდი ხანი მკაცრ კლიმატში გაძლება, ვიდრე ჩვეულებრივ ადამიანს. არის სწრაფად მოძრავი (თუ ძალიან დიდი მასის არ არის), შეუძლია საუბარი (მიუხედავად იმისა, რომ მის ლექსიკონში მხოლოდ ამორალური სიტყვებია), პრიმიტიული აზროვნება, თუმცა შედარებით რთული გეგმის დასახვა, მაგალითად ორგანიზებულად შეტევა, არ შეუძლიათ. აქვთ გარკვეული იერარქია, ყველაზე ძლიერი ზომბი მართავს სხვა ზომბებს. არიან ძალიან აგრესიულები სხვა ზომბების მიმართაც. სრულიად უმიზეზოდ შეუძლიათ ერთმანეთს თავი მოაგლიჯონ, სხეულის ნაწილები მოკვეთონ და დაასახიჩრონ.


ზომბების ერთ-ერთი ლიდერი

რაც შეეხება სიუჟეტის განვითარებას, მიუხედავად იმისა, რომ ეს კომიქსი მოიცავს 100-ზე მეტ ნომერს, ერთი ძირითადი ამბავი არ არის მოთხრობილი. სხვადასხვა ავტორები პატარ-პატარა ამბებს მოგვითხრობენ ზემოთ ნახსენებ ზომბი აპოკალიფსის პირობებში. რა თქმა უნდა, თითოეულ ამბავში მოთხრობილია ადამიანთა გარკვეული ჯგუფის გადარჩენის წადილი.

გოგონა ცდილობს მოიგერიოს ზომბთა შემოტევა

ინტერნეტ-მეკობრეებს შეუძლიათ ზემოხსენებული "სიამოვნება" მითითებულ მისამართებზე დაიკმაყოფილონ:
ჯობს პირველი ბმულით დაიწყოთ, მიუხედავად იმისა, რომ პირადად ჩემი აზრით, მეორე ნომერი ბევრად საინტერესოა.


ავტორი: გიორგი წერეთელი


19 December, 2014

გამორჩეულ ჯენტლმენთა ლიგა


ისინი მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში დაიბადნენ და სხვადასხვა ეპოქის შვილები არიან. მათ მხოლოდ ერთი რამ აერთიანებთ. ისინი გამორჩნილ ჯენტლმენთა ლიგის წევრები არიან.

მარცხნიდან: კაპიტანი ნემო, ალან კუოტერმანი, მინა მიურეი, ჰავლი გრიფინი. უკან: მისტერ ჰენრი ჰაიდი


პირველი და ძირითადი ლიგა 1890 წელს ალან მურმა და კევინ ო'ნილმა შექმნეს და ჯენტლმენები ბრიტანეთის იმპერიის უსაფრთხოების სადარაჯოზე გამოიხმეს.

მეცხრამეტე საუკუნის ბოლოს პროფესორმა მორიარტიმ, იგივე "M"-მა, რომელიც ბრიტანეთის ინტელიგენციის წარმომადგენლობასთან ერთად მიწისქვეშა კრიმინალური სამყაროს წევრობასაც წარმატებით ითავსებდა, აღმოაჩინა რა, რომ ჩინელმა კრიმინალმა ფუ მანჩუმ მოიპარა ჰაერზე მსუბუქი მეტალი - კავორიტი, ნაძარცვის მის საწინააღმდეგოდ გამოყენების შიშით აღძრულმა, სასწრაფოდ დაავალა კემპიონ ბონდს, შეეკრიბა იმ დროისთვის მსოფლიოში გაბნეული საუკეთესო ინდივიდუალისტები და ისინი "იმპერიის სამსახურში" ჩაეყენებინა. 
ლიგის წარმატებული საბრძოლო ოპერაციების შემდეგ აშკარა აღმოჩნდა მორიარტის მზაკვრული მიზნები და ამჟამად ჯენტლმენები იძულებულნი იყვნენ დამქირავებლის წინააღმდეგ გაელაშქრათ. ამასობაში კი ისინი კიდევ ერთ ბრიტანელ ინტელიგენტს, მაიკროფტ ჰოლმსს უკავშირდებიან და უფროსი ჰოლმსი ხდება ახალი "M".

იმავე სახელწოდების 2003 წელს გამოშვებული სტივენ ნორინგტონის ფილმი

კომიქსების შემდგომ ადაპტაციებში ავტორებმა ლიგას დამატებს უბერებელი დორიან გრეი და ახალგაზრდა მსროლელი ამერიკიდან - ტომ სოიერი. სატელევიზიო ეკრანიზაციაში კი კუოტერმანის როლი შონ კონერმა მოირგო. დრო გადიოდა, იცვლებოდნენ პერსონაჟები, ემატებოდნენ ახალი გმირები, ერთადერთ ჯენტლმენად კი, რომლის ვიზუალიც ოდნავადაც არ შეცვლილა, გაგიკვირდებათ და უჩინარი კაცი იყო.


უჩინარი კაცი

ჰოლი გრიფინი, იგივე როდნი სკინერი. მშობელი - ჰერბერტ უელსი. ყოფილი ფიზიკოსი, რომელმაც მალევე გამოიგონა გაუჩინარების საშუალება. ერთადერთი, ვინც მას ხედავდა, იყო დოქტორი ჰაიდი. სკინერი თავისი უჩინარობით ძირითადად გასახდელებში გოგოებით ერთობოდა, რომელთაც შემდგომ დაორსულების მიზეზი სულიწმინდა ეგონათ. სკინერის ხულიგნობა შეუმჩნეველი არ დარჩა და საბოლოოდ "ზემოდან" დააკაკუნეს და გრიფინი სახელმწიფო საიდუმლო სამსახურში ჩაეწერა. მისი მთავარი პრობლემა იმაში მდგომარეობდა, რომ უხილავად მოძრაობისთვის აუცილებელი იყო სიშიშვლე. ამიტომ, სკინერი ხშირად ცივდებოდა.



მინა მიურეი

უილჰელმინა მიურეი, ნახევრად-ვამპირი. სახელი გაითქვა თავისი ყოფილი ქმრის - ჯონათან ჰარკერის მეშვეობით. ის ერთ-ერთ იმ გამონაკლის არსებებს მიეკუთვნება, რომლებსაც არ ეშინიათ დოქტორი ჰაიდის. გარდა ვამპირული ბუნებისა, მინას აქვს ადამიანის გონებაზე ზემოქმედების უნარიც. პირველად, რა თქმა უნდა, დრაკულასთან გამოჩნდა, როდესაც მისი მეუღლე ტრანსილვანიაში მიიწვიეს. ბედის უკუღმართობით, მინამაც დაკარგა ადამიანურობა, თუმცა კარგა ხანი მეუღლესთან და პროფესორ ვან ჰელსინგთან ერთად სწორედ ვამპირების წინააღმდეგ იბრძოდა. მინა პრაქტიკულად უკვდავია.



დორიან გრეი

ყოფილი არისტოკრატი, შემდგომში ფანტომის რაზმის წევრი, შემქმნელი : ოსკარ უაილდი. დორიანი უკვდავია და მას ასაკი არ ემჩნევა. გააჩნია სწრაფი რეგენერაციის და თვითგანკურნების უნარი. ახალგაზდობაში ჩათქმული სურვილი გრეის მოულოდნელად აუხდა და მისი პორტრეტი იქცა მის მეორე სახედ, რომელიც თავად არასდროს უნახავს. გარდა ნახსენებისა, ლიგაში გრეის მთავარი უპირატესობა მისი გონება და გამჭრიახობაა, მთვარი სისუსტე კი, თავისივე სახე. სახე, რომელიც მის პორტრეტზეა გამოსახული და მის ნაცვლად ბერდება. კინემატოგრაფიულ ვარიანტში რეჟისორმა მინას და დორიანის საინტერესო კვაზიურთიერთობაც წარმოგვიდგინა.



დოქტორი ჯეკილი / მისტერ ჰაიდი

რობერტ ლუი სტივენსონის მიერ შექმნილი კიდევ ერთი წარუმატებელი მეცნიერი, რომელმაც საკუთარი თავი მონსტრად აქცია. აგრესიის შემთხვევაში დოქტორში ბატონი ჰაიდი იღვიძებს. საკუთარი თავისგან გასაქცევად ჯეკილმა ბინა საფრანგეთში დაიდო. სწორედ იქ მიაკვლიეს ტომ სოიერმა და ალან კუოტერმანმა და ლიგის მიზნებისთვის ძალდატანებითაც შეიპყრეს. თავიდანვე ყველასთვის აშკარა იყო, რომ ლიგას სჭირდებოდა მუტრუკი ჰაიდი, რომელიც მის წინ ყველა და ყველაფერს ერთი ხელის მოსმით ანადგურებდა, საკუთარ ჭრილობებს კი ადამიანზე ბევრად სწრაფად იხორცებდა. თუმცა, აღმოჩნდება, რომ საბოლოოდ, ფიზიკურად სუსტი დოქტორი (ნემოსთან ერთად, რა თქმა უნდა) ლიგას უფრო მეტად დაეხმარება ვიდრე მისი მეორე სახე.



კაპიტანი ნემო

ჟიულ ვერნის ერთ-ერთი საუკეთესო პერსონაჟი. ნამდვილი სახელი - პრინცი დაკარი. ინდოელი რაჯას შვილი. ლიგის ინტელექტუალური ბაზისი, ინჟინერი და კიბერნეტიკოსი. ნემოს ტექნიკური მიღწევები აოცებდა მნახველს, მისი ნაუტილუსი კი ჯენტლმენთა ლიგის "სათავო ოფისია". ნემოს ნაუტილუსამდელი წარსული უცნობი და იდუმალებით მოცულია. კავორიტის ძიებაში ერთ-ეთი პირველი ჩაერთო, რიგი მიზეზების გამო ის და კუოტერმანი პრინციპულად განსხვავებული შეხედულების მქონე ადამიანები იყვნენ, თუმცა საბოლოოდ კარგ მეგობრებადა იქცნენ. მარსელებთან საბოლოო ბრძოლის შემდეგ თანალიგელებისგან განაწყენებული ნემო ტოვებს ლიგას და მის საყვარელ ხომალდს მიაშურებს. ამის შემდეგ ნემოს ამბავი აღარავის გაუგია.




ტომ სოიერი

მარკ ტვენის ცუღლუტი ახალგაზრდა გაიზარდა და დაკაცდა. დახელოვნდა იარაღის ხმარებაში და გახდა ამერიკის სადაზვერვო სამსახურის წევრი. ტომმა ისწავლა ვინჩესტერ 94-ის გამოყენება, რომელსაც მეტსახელად ეძახდა - "იარაღს, რომელმაც დაიპყრო დასავლეთი". ტომი "M"- ს წინააღმდეგ ოპერაციებში ჩართული არ იყო. ის უკვე შემდგომ, ლიგის მეორე მისიის დროს გამოგზავნეს ამერიკელებმა ფანტომის დასამარცხებლად. ფანტომის  დასამარცხებლად მას ყველაზე დიდი მოტივაცია ჰქონდა, ვინაიდან ამ ბოროტმოქმედმა ერთ დროს ტომის ბავშვობის მეგობარი, ჰეკლბერი ფინი მოკლა. მიუხედავად დორიან გრეის წინააღმდეგობისა, კუოტერმანმა მაინც ჩართო სოიერი ლიგაში. თანაც, კუოტერმანს ახალაგზრდა ტომი თავის დაღუპულ შვილს ახსნებდა. გადამწყვეტი შეტაკების დროს, კუოტერმანის მიერ დაჭრილი ფანტომი, რომელიც აღმოჩნდა რომ "M" ყოფილა, საკმაოდ შორი დისტანციიდან, სწორედ სოიერის ნასროლმა ტყვიამ მოკლა. სხვათა შორის, არც სოიერი ერიდებოდა ემა ჰარკერთან ფლირტს, თუმცა საბედნიეროდ, არაფერი გამოუვიდა.



ალან კუოტერმანი

სერ ჰენრი რაიდერ ჰაგარდმა პირველად ალან კუოტერმანი "სოლომონ მეფის მაღაროებში" გამოაჩინა, 1885 წელს. კუტერმანი იყო პროფესიონალი მონადირე და ბრიტანული იმპერიის პრესტიჟის დამცველი. მისი უკანასკნელი ექსპედიციის დროს კუოტერმანმა შვილი დაკარგა და ამის შემდგომ გადასახლდა კენიაში, სიმშვიდის საპოვნელად. მანამ სანამ "M" გამოიძახებდა, კუოტერმანი აფრიკით ტკბებოდა. თუმცა, იმპერიის წინააღმდეგ წამოწყებულმა მოძრაობებმა და ახალგაზრდა სოიერმა უბიძგა მოხუც მსროლელს, კვლავ ჩამდგარიყო იმპერიის სამსახურში. კუოტერმანი ლიგის საკვანძო პიროვნებაა, ყველაზე ბრძენი და ყველაზე გაწონასწორებული. მის ირგვლივ არიან გაერთიანებული ჯენტლმენები, მისმა სიკვდილმა კი ბუნებრივად ლიგის დაშლაც გამოიწვია. სიცოცხლის უკანასკნელი წუთები კუოტერმანმა სოიერთან გაატარა. მისი ბოლო სიტყვებიც ტომისადმი იყო მიმართული: "დაე, ახალი საუკუნე იყოს შენი, შვილო... ისევე, როგორც წინა იყო ჩემი...."





*           *           *


ჯენტლმენთა ლიგის პირველი გამოცემის შემდეგ, კიდევ ბევრჯერ შეიცვალა მისი წევრების ვინაობა. ცალკე, ლიგის გულშემატკივრებმა შექმნეს ალტერნატიული ლიგები, თუმცა საუკეთესოდ ისევ პირველი კლასიკური ლიგა რჩება. 
ეს ისტორიები არ ჰგავს ტიპურ სუპერგმირულ ისტორიებს. გამორჩეულ ჯენტლმენთა ლიგა აერთიანებს კლასიკური ნაწარმოებების პერსონაჟებს. პერსონაჟებს, რომლებიც ძნელად წარმოსადგენია სუპერგმირებად. 
ამგვარად, ალან მურმა შეძლო კლასიკური ლიტერატურა კლასიკური კომიქსად ექცია.








ავტორი: ირაკლი სულაძე